Uncategorized

Ons wil skei maar ons wil nie die kinders seer maak nie…

Ek het die woorde al meer male as wat ek kan tel in my terapie kamer gehoor. Die laaste hoop van ouers wat al vuis voos of yskoud is na maande of jare se gefaalde pogings om hul huwelik te red. Die waarheid is nie maklik om te hoor nie. Kinders kry ALTYD seer. Die ouers het wel ʼn groot invloed oor of hulle baie seer gaan kry of net ʼn bietjie. As ʼn huwelikspaartjie bring egskeiding ʼn einde aan die huweliksverhouding maar as binne jou rol as ouers kan ʼn egskeiding jou onder ernstige druk plaas. Ouers se regte en verantwoordelikhede teenoor hulle kinders word nie skielik minder as mens skei nie. My ervaring as terapeut is amper die teendeel – die gewig van ouerskap is baie maal swaarder binne die enkel ouerskap bedeling wat egskeiding te weeg bring. Om man alleen of vrou alleen na kinders te kyk terwyl jou eie seile geskeur is, is geen grap nie en kinders kan baie seer kry in die tyd wat jy probeer om jou voete te vind.

Daar is wel lig aan die einde van die tonnel. Daar is maniere om die impak van ʼn egskeiding te minimaliseer maar dit verg baie moed en deursettingsvermoë. Ek dink die sleutel is om bewustelik te lewe en doelbewus op te tree.

Veg, vlug of fries

Die eerste jaar na ʼn egskeiding is soos ʼn groot ril-en-gil-koets rit wat van lae laagtes na hoe hoogtes skiet in ʼn kort spasie van tyd. Soos een ma aan my genoem het “ ek kyk na wat ek doen en ek kan myself amper nie in die spieël erken nie”. Daar is min dinge behalwe die dood wat mens voorberei op die effek van ʼn egskeiding. Miskien is jy die klaer of miskien die verweerder maar elkeen gaan ʼn rits emosies beleef wat jy nie aan gedink of voor bepan het nie. Die verlies aan mens se primêre betekenisvolle verhouding lok oerreaksies uit mens uit. Die groot VEG reaksie maak dat jy alles wat jou vorige huweliksmaat doen wil teenstaan. Vir elke kontak is daar ʼn prokureursbrief met klagtes wat volg, vir elke interaksie is daar ʼn skreeu geveg, vir elke onderhoudsbetaling is daar ʼn nuwe polisie aanklag en die gevolg hiervan is ʼn totale vervreemding van verhoudinge.

 

Die groot VLUG kry jou in kroeg en ʼn vreemdeling se slaapkamer. Dit maak van drank of dwelms jou beste vriend of van werk jou nuwe liefde. Dit maak dat mans ʼn baard groei en in die bos gaan bly en wildbewaarder word en laat vrouens hul harte styf toeknoop om nooit weer so seer te kry nie. Dit gee nie om wat die “vlug” jou laat doen nie, jy kom nie weg van die leë gevoel in jou binnekant nie. Die “Vries” is die volstruis wat sy kop in die sand steek en se ek wil dit net so vinnig as moontlik verby kry. Ek sal skik sonder om mooi te kyk wat dit behels. Die groot gevaar van veg, vlug of fries is dit trek jou aandag af van die mees belangrike sake, dat jy gesond moet word en dat jy jou oë moet oop hou om te sien wat jou kinders nodig het.

Kyk regs, links en weer regs

Maar wat gedaan as jy pens en pootjies in die veg vlug of fries siklus is?  Daar is nie ʼn kortpad na genesing nie daar is net ʼn pad déúr die vallei en hoe langer jy kamp in veg vlug of fries hoe lager neem dit om daar deur te kom. My beste raad is om ondersteuning te kry van mense wat werklik vir jou omgee. Om stadiger te loop en jouself meer tyd gee om te dink en nie net uit die heup uit te skiet in sake wat met jou ex te doen het nie. Kyk regs – dink doelbewus aan jou toekoms en hoe JOU besluite jou toekoms gaan vorm. Kyk links – daar is ʼn deel wat mens na die verlede moet kyk om te sien wat jy daaruit kan leer. Kyk weer regs – neem die lesse uit die verlede en bou ʼn beter toekoms. Dit is moontlik. Dit is in hierdie proses wat dit ook goed is om professionele hulp te kry om jou te help om uit die siklus te breek. Jou welstand is van Kritiese belang in die genesingsproses van jou kinders. Kry hulp sodat jy daar kan wees vir hulle.

Daar is klein ogies wat kyk en onthou…

Niemand is perfek nie en die doel is nie om perfek uit ʼn egskeiding te kom nie. Dalk eerder om jou menslikheid te behou en heel aan die ander kant uit te stap al neem dit langer as wat jy gedink het. Wat jy doen en wat jy se in hierdie kritiese tyd is belangrik want jou kind se oë en ore neem elke woord op en bere dit êrens diep binne hulle. Oor ʼn paar jaar as hulle tieners is kom die “tapes” weer na vore en speel uit in hulle gedrag en besluite waar hulle wil bly en hoe sterk jou verhouding kan wees met hulle.

Kinders is baie maal verlig as ouers skei na jare se baklei veral waar daar geweld of substans afhanklikheid in hulle huishouding was. Maar soos een seun aan my genoem het “ ek was bly toe my male skei maar dis nou baie erger vir ons as ons alleen oor naweke daar moet gaan bly. Ek wil nie daarheen gaan nie.” Tyd met jou kinders word ʼn kommoditeit in ʼn egskeiding situasie. Gryp elke oomblik aan om betrokke te bly in jou kinders se lewe.

Drie klippe in die pad: onderhoud, primêre residensie en derde party toegang

Die konkrete aspekte van kos klere en blyplek klink so voor die hand liggend maar dis die dele wat mooi skei onmoontlik maak as daar nie genoeg van is nie. Kinders beleef die voorsiening van die konkrete behoeftes as versorging en liefde. Jy kan met jou woorde se dat jy omgee maar hulle kan dit nie ervaar as daar groot tekorte in hul lewe is nie. As ouers moet julle realisties wees en tegemoetkomend wanneer mens oor onderhoud praat.

Jy mag dalk dink dat jou kinders beter af is sonder jou of sonder jou ex en dat hulle eerder met hul lewens moet aangaan. Ek het nog nie ʼn kind geevalueer wat nie êrens ʼn gevoel van verlies of verwerping ervaar het omdat hulle kontak met ʼn ouer verloor het nie. Jy is belangrik in die lewe van jou kind. ʼn Ander pa of ma kan nie jou plek vol staan nie.

Daar is ʼn goue reël wat derde party toegang tot jou kinders aan moet voldoen “nie te vinnig en nie te veel nie”.  As daar ʼn nuwe man of ʼn nuwe vrou in jou lewe is sou my voorstel aan jou wees om met uiterste oorleg jou kinders aan hom of haar voor te tel. Die intervalle wat jy jou kinders sien behoort jou ʼn kans te gee om eers ʼn beter verhouding met jou nuwe belangrike ander te bou voordat jy jou kinders aan ʼn nuwe persoon bekend stel. As terapeut het ek twee dogters moes ondersteun wat saam met hul pa gewoon het. Na sy vyfde huwelik het hulle die hof versoek om eerder by hulle tannie te gaan woon. Hulle het net nie weer kans gesien vir nog ʼn nuwe ma nie en die hof het hulle versoek toegestaan.

Kommunikeer, respekteer of kry mekaar in die hof

Van al die moontlike slaggate in die proses om mooi te skei is die afbreek van kommunikasie en respek potensieel die grootste. As julle gaan skei mot daar nog reëlings in die tussentyd getref word rondom die versorging van die kinders. Die oomblik wat kommunikasie tot ʼn einde kom is die oomblik wat die skademeter vir die kinders gaan van klein bietjie tot by grootskaalse skade. As die partye nie met mekaar kan praat nie kan mens nie mediasie prosesse volg nie en eindig sulke egskeidings maklik in die hof voordat daar ʼn vergelyk kom.

Watter alternatiewe roetes is daar vir ons om te volg?

Die Kinderwet van 2005 maak voorsiening vir die optrek van ʼn  ouerskapsplan tussen die ouers om die uitvoering van elke ouer se regte en verantwoordelikhede te vergemaklik. Die ouerskapsplan is ʼn mediasie proses en dokument tussen die ouers wat deur ʼn sielkundige, maatskaplike werker of toepaslik gekwalifiseerde persoon opgetrek kan word. Dit sluit aspekte soos onderhoud, primêre residensie en toegang tot die kinders in, en word tussen die ouers opgetrek in ʼn fasiliteringsproses. Hierdie ouerskapsplan kan saam met die ander dokumentasie rondom die wetlike aspekte van die egskeiding ingehandig word. Die ouerskapsplan kan ook voor die egskeiding of na die egskeiding voltooi word om spesifieke aspekte rondom die versorging en grootmaak van die kinders te reguleer.

Die Engelse gesegde “keep your eyes on the prize” som dit goed op oor hoe om mooi te skei. Dit hang als af van wat jy as die prys sien. Indien ouers dit wel reg kry om die gebalanseerde grootmaak van hul kinders deur beide ouers as die prys om op te pas tydens hul egskeiding  te stel is dit moontlik om “mooi” te skei.